Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Wereldwijd gaan landen steeds meer schulden aan. Maar sinds deze zomer stijgen ook de rentes op die schulden. Landen lenen dus niet alleen meer, ze zijn daarnaast meer kwijt aan de rentebetalingen op hun leningen. Zo zijn de VS, als de rentes zo hoog blijven, volgend jaar meer geld kwijt aan rentebetalingen dan aan hun leger. Gaat dit wel goed? Maarten en Marike leggen uit hoe de obligatiemarkt werkt: het is de pitbull van Brad Pitt. En ze bespreken, als een detective-duo, waarom de rentes eigenlijk zo gestegen zijn (er zijn drie verdachten: inflatie, leenzucht en twijfel). Maarten maakt zich zorgen over de ‘nucleaire optie’ waar de Fransen over fluisteren en Marike bespreekt de trucjes die politici verzinnen om tegen de stijgende kosten te vechten. Krijgt de obligatiemarkt de spilzieke politici uiteindelijk op de knieën? Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken. Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef Video: Menno Adelaar Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Voor wie is deze Miljoenennota goed? Kort samengevat: wel voor vermogenden, niet voor werkenden en jongeren. En dat is slecht voor de economie. Maarten en Marike bespreken de begroting. Pakt dit kabinet de belemmeringen aan die verdere groei in de weg staan? Hoe staat de Nederlandse economie er op dit moment voor? En hoe kan het dat er steeds minder nieuwe bedrijven bijkomen – en wat is daaraan te doen? Marike vergelijkt Nederland met een nepobaby: we teren teveel op onze rijkdom uit eerdere tijden, zonder genoeg aan de toekomst te bouwen. En Maarten laat zien dat onze staatsschuld nog minder voorstelt dan je in eerste instantie denkt. Je kunt deze aflevering ook op YouTube te bekijken. Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Montage en mixage: Misja van Waterschoot van Audiochef Video: Menno Adelaar Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

We zijn genomineerd voor de PrinsjesPodcastPrijs! Dinsdagavond 1 september worden wij geïnterviewd in Den Haag, en daar kun jij bij zijn. Check de link voor kaarten. Sinds een jaar of tien nemen de vaardigheden van Europese leerlingen hard af. Wat is er aan de hand? Hoe groot is de invloed van sociale media en kunstmatige intelligentie op het onderwijs? En wat betekent deze sterke daling voor de toekomstige economie? Voor deze aflevering reisden we af naar een bijzondere plek in Parijs om te spreken met internationaal onderwijsonderzoeker Andreas Schleicher. Hij drukte ons met de neus op de feiten: het Nederlandse onderwijs, dat ooit excellent was, laat een van de grootste kwaliteitsdalingen zien. Eenderde van de vijftienjarigen liep in 2022 het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. En wereldwijd weet de helft van de leerlingen feiten en meningen niet uit elkaar te halen. Hoe zal de nieuwe generatie straks het werkveld betreden? En: waar liggen de oplossingen voor dit probleem? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tol, blokkades, invoerheffingen, accijnzen en afpersing. De geschiedenis ligt vol met handelsbeperkingen, ziet NRC’s huishistoricus Bart Funnekotter. In deze aflevering bespreken Maarten en Bart handelsoorlogen door de eeuwen heen: van kleitabletten over zilverdiefstal uit Assyrië tot het Franse colbertisme, het Britse mercantilisme en de Amerikaanse Tariff Act. Is – of was – de groeiende vrijhandel sinds de Tweede Wereldoorlog de uitzondering op de regel? Is het mercantilisme, het gebruiken van handel als wapen, terug van weggeweest? En kan mondiale vrijhandel eigenlijk wel bestaan zonder een supermacht? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Maarten Schinkel & Bart Funnekotter Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering werd oorspronkelijk in mei gepubliceerd en is het eerste deel van een tweeluik. Wil je verder luisteren? Luister dan aflevering 65 'Wat kan Europa doen om sterker te staan tegen China? Meer dan je denkt', via Spotify, Apple Podcasts of NRC Audio. Lange tijd kwamen vooral eenvoudige producten uit China: speelgoed, schoenen, kleding. Maar nu komt er een nieuwe Chinese exportgolf onze kant op, ditmaal met hoogwaardige producten die Europa zelf óók maakt. Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie? Maarten springt met zevenmijlslaarzen door de moderne Chinese geschiedenis, terwijl Marike de Chinese industriepolitiek duidt. Hoe kon het land zo snel dominant worden? En is de Chinese combinatie van keiharde concurrentie en sterke staatssturing wel houdbaar? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Het artikel in de Financial Times over het marktaandeel van China en Europa in de wereldhandel, uitgesplitst naar sector David Autor over de eerste en de tweede China schok De NBER studie naar Chinese industriepolitiek Een studie van Brusselse denktank Bruegel over de implicaties van China's industriepolitiek voor Europa Het boek van Frank Dikötter heet 'Mao’s Great Famine' Kishore Mahbubani's boek 'The Asian 21st Centrury' kun je hier gratis downloaden Bill Gates over Vaclav Smil Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(Hoe) kunnen overheden voorkomen dat slechts een kleine groep van de technologische revolutie uit kunstmatige intelligentie profiteert? In een zoektocht naar een antwoord op die vraag, wakkert Maarten zelf bijna een revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!" Want werknemers komen onder grote druk te staan, nu AI zo slim wordt dat het banen voor hoogopgeleiden weg dreigt te nemen. En dat terwijl dit kabinet de sociale zekerheid wil versoberen, en het nog altijd niet lijkt te lukken om kapitaal op een fatsoenlijke manier te belasten. Is Zo simpel is het niet socialistisch aan het worden? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat? Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iedereen daar dan ook van? Waarom spatten eerdere zeepbellen, zoals de dotcom-crash, uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel? Deze aflevering werd oorspronkelijk gepubliceerd op 23 oktober 2025. Na de zomer zijn we terug met nieuwe afleveringen. Heb je in de tussentijd een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Misschien beantwoorden wij jouw vraag aankomend seizoen! Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Bijna overal ter wereld krijgen mensen minder kinderen, en die afname gaat sneller dan gedacht. Er klinken veel zorgen. Maar zijn die wel terecht? Maarten en Marike bespreken de impact van een toekomstige bevolkingskrimp op de economie. Hoe snel zie je deze daling terug in verschillende landen? En is welvaartsgroei en technologische vooruitgang écht zo afhankelijk van jonge mensen? Een gloednieuw onderzoek door twee Nobelprijswinnaars suggereert iets anders: in landen waar minder jonge mensen wonen, wordt meer geïnnoveerd. Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Onze aflevering over vergrijzing Onze aflevering over de 'erfocratie' De bevolkingsschatting van de Verenigde Naties van begin dit jaar Acemoglu, Autor et al. paper Rapport van de Staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 Jasper Lukkezen in het FD: werken smartphones als voorbehoedsmiddel? FT: Why birth rates are falling everywhere all at once Het interview met Anna Rotkirch: Are family-friendly policies no longer enough? Economist: Don’t panic about the global fertility crash NOS: Franse obsessie met geboortepolitiek terug van weggeweest Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Montage: Misja van Waterschoot Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Zo'n zeventig tot tachtig procent van de Nederlandse overheidsdata staat in de Amerikaanse cloud. Terwijl: "Je kunt niet autonoom zijn op de computer van iemand anders", volgens techredacteur Marloes de Koning. Op dit moment weert Nederland de komst van nieuwe datacenters. Maar hebben we niet meer (eigen) datacenters nodig om belangrijke data en rekenkracht binnenshuis te houden? Marike en Marloes bespreken de rol van datacenters in de wens voor meer digitale onafhankelijkheid. Hoeveel datacenters staan er nu in Nederland? Hoe werken deze en van wie zijn ze? Moet onze digitale infrastructuur een overheidsdienst worden? En wat zien we liever in de Nederlandse schaarste-economie: kassen of datacentra? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Marloes over hoe de EU inzet op open source en datacenters Een reportage van Marloes over hoe data steeds ondoorgrondelijker wordt Het CPB over het stroomverbruik van Nederlandse datacenters Datacenters en de groeiende energievraag sinds AI Euronews over internationaal verzet tegen nieuwe datacenters De Cloud and Development Act van de Europese Commissie FT over de nieuwe "AI-based world order" Nederland zet een rem op nieuwe hyperscalers. Waar komen ze dan te staan? (uit 2022) Presentatie: Marike Stellinga & Marloes de Koning Redactie & montage: Jeanne Geerken Montage: Misja van Waterschoot Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Donald Trump doet alles waar economen 's nachts wakker van liggen. En toch groeit de Amerikaanse economie harder dan voorspeld. Tart de president de economische wetten, of is er meer aan de hand? In deze aflevering duiken Maarten en Marike in de Amerikaanse economie. Wat doet Donald Trump fout? Op welke gebieden gaat het wel goed? En wat voor groei hebben we het eigenlijk over? Hoe vertekend zijn de Amerikaanse cijfers? Marike buigt zich over de langetermijngroei van de VS, terwijl Maarten zich afvraagt of Europa nou echt steeds verder achter raakt bij de Amerikanen. Oftewel, om met voetbaltrainer Louis van Gaal te spreken: zijn zij nou zo rijk, of zijn wij nou zo arm? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Het artikel in The New York Times over hoe kleine bedrijven de dupe van economische onzekerheid zijn Het artikel in Financial Times over witgoedbouwer GE Appliences Het artikel in The Economist waarin de MAGA-taks wordt berekend Het onderzoek van UBS waar verschillen tussen gemiddelde en mediaan inkomen in landen wordt berekend Het onderzoek over het krimpende aandeel van arbeid in de Amerikaanse economie Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie: Ilse Eshuis Montage: Misja van Waterschoot Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Met het beursdebuut van SpaceX werd Elon Musk eerste biljonair ter wereld; hij is in zijn eentje meer dan duizend miljardairs waard. En dat allemaal door een ruimtevaartbedrijf met plannen uit een sciencefictionroman. Economieredacteur Maarten Schinkel over de maatschappelijke gevolgen van deze ongekende beursgang. Gast: Maarten Schinkel Presentatie: Bram Endedijk Redactie: Iddo Havinga & Fitria Jelyta Montage: Jan Paul de Bondt Eindredactie: Nina van Hattum Coördinatie: Ilse Eshuis Productie: Rhea Stroink Heb je vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran duurt nu al ruim drie maanden. Toch zijn de ergste voorspellingen nog steeds niet uitgekomen. Hoe kan dat? In deze aflevering bespreken Maarten en Marike een aantal onverwachte gevolgen van de blokkade van de straat van Hormuz – en andere verrassende inzichten. Hoe groot zijn olietankers eigenlijk? Hoe wordt de prijs van olie bepaald? Waarom meten we olie in vaten in plaats van liters? En wat gebeurt er als de Straat van Hormuz straks weer open gaat? Maarten bespreekt het mysterie van de Nederlandse benzineprijzen terwijl Marike de badeendjestheorie aanhaalt en zich buigt over de vraag: verdient de Nederlandse overheid aan deze crisis? Shownotes: Washington's Dream bij Saturday Night Live op Youtube VOX-EU/CEPR artikel over de mogelijke effecten van de opening van de Straat van Hormuz voor Europa Als je meer wil weten over de benzineprijzen, lees dit recente stuk van Maarten Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De groep mensen die uitvalt vanwege mentale klachten groeit op dit moment hard. En die groep zit ook het langst thuis. Dat is niet alleen ontwrichtend voor individuen, maar ook belastend voor de economie en samenleving. Want de arbeidsmarkt is al krap, en staat ook nog eens onder grote druk door vergrijzing. In deze aflevering bespreekt Maarten met Kees Kraaijeveld, directeur en oprichter van De Argumentenfabriek, wat werkgevers kunnen doen om een prettigere werkomgeving te creëren en welke beleidsaanpassingen psychisch verzuim tegen zouden kunnen gaan. Want in Nederland moeten werkgevers mensen die uitvallen uitzonderlijk lang doorbetalen. Zorgt dat niet juist voor méér uitval? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Presentatie: Maarten Schinkel Gast: Kees Kraaijeveld Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het tempo waarmee de Chinese autoindustrie Europa overspoelt is alarmerend: S&P Global schat dat in 2035 bijna één op de zes in de EU verkochte auto’s van een Chinees merk is. En auto’s zijn lang niet de enige hoogwaardige technologische producten die vanuit China deze kant op komen. Wat kunnen we doen om te voorkomen dat alle industrie hier straks wordt weggeconcurreerd? Maarten en Marike wegen het Europees potentieel. Wat blijkt: Europa doet al veel meer dan je denkt om zijn industrie te beschermen en stimuleren. Maarten waarschuwt voor ‘resilience washing’ – bedrijven die zeggen te ijveren voor Europese weerbaarheid, maar intussen handelen voor eigen gewin – terwijl Marike ‘Zo simpel is het nietjes’ verzamelt en ons adviseert om deze strijd in ieder geval niet “Europees-dom” aan te gaan. Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Een rapport van het Institute of International Finance over directe Chinese investeringen in Europa Daniel Gros over de beperkte invloed van invoertarieven op Chinese elektrische auto’s Gregor Williams over de opkomst van Chinese auto’s in Europa En S&P Global-rapport over hun toekomst Het Europese antwoord: de Industrial Accelerator Act Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Lange tijd kwamen vooral eenvoudige producten uit China: speelgoed, schoenen, kleding. Maar nu komt er een nieuwe Chinese exportgolf onze kant op, ditmaal met hoogwaardige producten die Europa zelf óók maakt. Hoe groot is de bedreiging van een tweede 'China Shock' voor de Europese industrie? Maarten springt met zevenmijlslaarzen door de moderne Chinese geschiedenis, terwijl Marike de Chinese industriepolitiek duidt. Hoe kon het land zo snel dominant worden? En is de Chinese combinatie van keiharde concurrentie en sterke staatssturing wel houdbaar? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Het artikel in de Financial Times over het marktaandeel van China en Europa in de wereldhandel, uitgesplitst naar sector David Autor over de eerste en de tweede China schok De NBER studie naar Chinese industriepolitiek Een studie van Brusselse denktank Bruegel over de implicaties van China's industriepolitiek voor Europa Het boek van Frank Dikötter heet 'Mao’s Great Famine' Kishore Mahbubani's boek 'The Asian 21st Centrury' kun je hier gratis downloaden Bill Gates over Vaclav Smil Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Werkenden over de hele wereld voelen zich maar weinig verbonden met hun baan, blijkt uit een grootschalig onderzoek door een Amerikaans onderzoeks- en adviesbureau. En het aantal betrokken werknemers daalt de laatste jaren, met name onder managers. Ook opvallend: Europese werknemers zijn een stuk minder betrokken dan Amerikaanse – zo’n driekwart van de Europeanen zou een ‘quiet quitter’ zijn; een afgehaakte werker. Wat is hier aan de hand? Is dit de erfenis van de covid-periode? Is het erg dat mensen zich niet bij hun werk betrokken voelen? Of moeten we het probleem omdraaien: zorgen werkgevers wel goed genoeg voor hun werknemers? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Het State of the Global Workplace 2026-rapport van Gallup Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als je de tv aanzet vliegen de rampscenario’s je om de oren. Maar hoe schadelijk is het conflict in Iran nou écht voor de economie? Het is tijd om deze crisis te wegen: wie overdrijft er, en wanneer wordt de zaak juist gebagatelliseerd? Maarten en Marike bespreken de prognoses van het IMF en het CPB. Hoe zien hun slechtste scenario’s eruit? En waarom blijven de beurskoersen vrolijk doorstijgen? Is deze negeer-Trump-strategie niet gevaarlijk? Wat zijn de effecten van deze energiecrisis op de langere termijn? Bewegen we naar een buffereconomie toe? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Maarten refereert naar deze aflevering van NRC Vandaag De World Economic Outlook van Het IMF, 'Global Economy in the Shadow of War' en het meest recente 'Global Financial Stability Report' Het CPB rapport 'De economische impact van hogere energieprijzen door de Iranoorlog' Gillian Tett - 'Welcome to the age of hoarding' De uitleg van Minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven bij Pauw & De Wit Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nederlanders en de rest van de wereld willen deze zomer weer massaal de grens over. Grootschaliger dan ooit. Maar gooit de Iran-oorlog roet in het eten? En wat te denken van de impact van al dat toerisme op populaire bestemmingen en het klimaat? Maarten en Marike vragen zich af: is massatoerisme goed voor de economie? Of zijn de lasten groter dan de baten? Is toerisme wel in te dammen? En hoe meet je het eigenlijk? Marike legt uit welke maatregelen Amsterdam treft, terwijl Maarten, na het in perspectief plaatsen van het jaarlijkse aantal vliegtuigkilometers, afdwaalt naar de kernfysica. Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Jennifer Pettersson Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoge olie- gasprijzen, grote staats- en bedrijfsschulden en een zwarte doos die 'privaat krediet' heet. Achter de Iran-oorlog gaat een wereld van geldstromen schuil. Maarten en Marike vragen zich af: kunnen overheden wel een nieuwe crisis aan? Of zit de hele wereld straks met een geldprobleem? Het verleden leert ons dat je pas écht weet hoe de financiële sector werkt, als-ie stuk gaat. Maar er zijn nu al wel wat "crisisachtige voor-vibes" te bespeuren – en de financiële rek lijkt uit de wereld. Shownotes: Het Global Dept Report van de OESO How much public debt is too much? - The Economist What 300 years of wars reveal about government debt safety - CEPR Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Jan Paul de Bondt Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoge gas- en olieprijzen, beleggers die pessimistisch worden en Rusland die van de chaos profiteert. De economische gevolgen van de aanval op Iran zijn groot. Duwt Donald Trump de wereld in een recessie? En wie spint garen bij deze economische veldslag? Maarten en Marike onderzoeken de rimpeleffecten van een onbesuisde actie. Hoe groot is de kans op stagflatie – „een killer-cocktail voor de economie“? Wat heeft Nederland geleerd van de vorige keer dat we met een energieprobleem zaten? En welke reactiemogelijkheden hebben overheden? Kort samengevat: exportcontroles, een deal maken met Iran, rantsoeneren, compenseren, maar vooral ook: vergroenen! Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

(Hoe) kunnen overheden voorkomen dat slechts een kleine groep van de technologische revolutie uit kunstmatige intelligentie profiteert? In een zoektocht naar een antwoord op die vraag, wakkert Maarten zelf bijna een revolutie aan: "Hersenen aller landen verenigt u!" Want werknemers komen onder grote druk te staan, nu AI zo slim wordt dat het banen voor hoogopgeleiden weg dreigt te nemen. En dat terwijl dit kabinet de sociale zekerheid wil versoberen, en het nog altijd niet lijkt te lukken om kapitaal op een fatsoenlijke manier te belasten. Is Zo simpel is het niet socialistisch aan het worden? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een dystopisch rapport heeft veel beleggers bang gemaakt. Kunstmatige intelligentie zou zo slim worden dat het zelfstandig functioneert en mensen overbodig kan maken. Er wordt al gewaarschuwd voor een wereldwijde „intelligentiecrisis“; voor massaontslagen, een schuldencrisis bij de middenklasse en een groeiende ongelijkheid. Maarten en Marike willen weten: is zo’n apocalyps denkbaar of zwaar overdreven? Daarom duiken ze in deze aflevering de economische geschiedenis in. Hoe hebben mensen en economieën zich in het verleden aan nieuwe technologieën aangepast? Wat verandert er precies met de komst van AI-agenten die zelfstandig opdrachten kunnen vervullen? Zijn deze agents te zien als arbeid of als kapitaal – of zijn AI-agenten binnenkort zelfs rechtspersonen of zelfstandige bedrijven te noemen? En zal zo’n technologische revolutie zorgen voor meer democratisering, of zijn grote techbedrijven de enigen die ervan profiteren? Shownotes: Het viral rapport van Citrini Research: The 2028 Global Intelligence Crisis Ezra Klein in gesprek met Jack Clark van Anthropic: How Quickly Will A.I. Agents Rip Through the Economy? Matt Shumers essay heet ‘Something big is happening in AI’ Anna Salomon’s werk over banen: ‘Racing With or Against the Machine?’ Paul Krugmans substack (o.a. over ‘the lump of labour fallacy’) Robbert Dijkgraaf in NRC over de Jevons Paradox. Marike's boek vol post-its: 'Power and Progress' door Nobelprijswinnaars Daron Acemoglu en Simon Johnson Maartens favoriete science fictieboek heet ‘Accelerando’ door Charles Stross. Het boek van Daniel Suskind dat Marike aanhaalt heet ‘Growth: A History and a Reckoning’ De podcasttip van Jeanne over AI-agents: Shell Game (seizoen 2) Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Sinds een jaar of tien nemen de vaardigheden van Europese leerlingen hard af. Wat is er aan de hand? Hoe groot is de invloed van sociale media en kunstmatige intelligentie op het onderwijs? En wat betekent deze sterke daling voor de toekomstige economie? Voor deze aflevering reisden we af naar een bijzondere plek in Parijs om te spreken met internationaal onderwijsonderzoeker Andreas Schleicher. Hij drukte ons met de neus op de feiten: het Nederlandse onderwijs, dat ooit excellent was, laat een van de grootste kwaliteitsdalingen zien. Eenderde van de vijftienjarigen liep in 2022 het risico laaggeletterd het onderwijs te verlaten. En wereldwijd weet de helft van de leerlingen feiten en meningen niet uit elkaar te halen. Hoe zal de nieuwe generatie straks het werkveld betreden? En: waar liggen de oplossingen voor dit probleem? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, regie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Wij zijn er even tussenuit, maar werken aan een speciale aflevering. Die hoor je binnenkort! Voor nu een aflevering uit oktober over de gevaren van stablecoins. Op dit moment zijn we getuige van een ontwikkeling die de geldwereld kan veranderen. Crypto komt namelijk in het gewone geldsysteem terecht, in de vorm van 'stablecoins': cryptomunten die evenveel waard zijn, en blijven, als een dollar. Hoe werken deze tokens, wat kun je ermee en gaan er binnenkort ook dollars in de Europese economie circuleren? Hoe helpen stablecoins Donald Trump bij zijn wens om de dollar dominant te houden – en de Centrale Bank buitenspel te plaatsen? In Europa beginnen beleidsmakers zich zorgen te maken. Verliezen we onze grip op het geld? Shownotes: Het artikel van Barry Eichengreen in The New York Times De aflevering waar we in deze aflevering aan refereerden heet 'Zit er dan toch een plan achter Trumps chaos?' Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Heeft vooral de VVD de onderhandelingen gewonnen? Of is dat een te gemakkelijke conclusie? Maarten en Marike lazen het coalitieakkoord en wegen de plannen van het nieuwe kabinet. Houdt dit aanstaande kabinet wél rekening met de krapte op de arbeidsmarkt? Lost het de grote problemen op, zoals stikstof, wonen, infrastructuur en het stroomnet? Hoe stevig zijn de aangekondigde de bezuinigingen? En hoe worden deze over de samenleving verdeeld? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

"Als rationele belegger in Amerikaanse staatsschuld zou je je op dit moment moeten afvragen hoe betrouwbaar jouw belegging nog is." De Amerikaanse staatsschuld is enorm, de politieke risico’s nemen toe en het respect voor eigendom in de Verenigde Staten neemt af. Hoe veilig is het geld nog dat onder meer Nederlandse pensioenfondsen in de VS beleggen? En zou het vanuit Europa gezamenlijk lozen van Amerikaans schuldpapier de VS in de problemen kunnen brengen? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: De aflevering die we maakten over het essay van Steven Miran heet ‘Zit er dan toch een plan achter Trumps chaos?’. Onze aflevering over stablecoins kun je hier luisteren. Marike schreef eerder over euro-obligaties. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

D66, VVD en CDA willen snijden in de zorguitgaven om defensie te kunnen financieren. Maar welke partij wil de minderheidscoalitie daarin steunen? Zal Jetten struikelen over het geld? In deze aflevering bespreken we de financieringsmogelijkheden van het aanstaande kabinet. Want naast defensie zijn er nog zoveel andere ambities: meer woningen, een zwaarder elektriciteitsnet, een sterkere economie, betere wegen. Hoe willen D66, VVD en CDA dat allemaal betalen? En welke partij zal ze daarbij helpen? Waar ligt de financiële ruimte? Kan Nederland zijn ultralage staatsschuld niet gewoon verhogen om defensie mee te financieren? En zo ja: hoe voorkom je dan dat de begroting structureel uit de hand loopt? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tol, blokkades, invoerheffingen, accijnzen en afpersing. De geschiedenis ligt vol met handelsbeperkingen, ziet NRC’s huishistoricus Bart Funnekotter. Vandaag bespreken Maarten en Bart handelsoorlogen door de eeuwen heen: van kleitabletten over zilverdiefstal uit Assyrië tot het Franse colbertisme, het Britse mercantilisme en de Amerikaanse Tariff Act. Is – of was – de groeiende vrijhandel sinds de Tweede Wereldoorlog de uitzondering op de regel? Is het mercantilisme, het gebruiken van handel als wapen, terug van weggeweest? En kan mondiale vrijhandel eigenlijk wel bestaan zonder een supermacht? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Maarten Schinkel & Bart Funnekotter Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoeveel geopolitieke schokken zijn er nog nodig voor de economie krimpt? Terwijl de onrust in de wereld toeneemt blijft de wereldeconomie maar groeien. Is de economie weerbaarder dan we denken? Of zijn we té goed geworden in het bestrijden of vermijden van recessies? Vandaag bespreken we waarom recessies steeds zeldzamer zijn. En wat er gebeurt als er straks wél een recessie aankomt. Staan we dan in ons blootje, met een hoge staatsschuld en een gebrek aan instrumenten? Of blijken we flexibel en innovatief? Kunnen regeringen zich in deze turbulente politieke tijden eigenlijk nog wel een recessie veroorloven? En kan een recessie ook nuttig zijn? Heb je een vraag over economie? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: Het artikel van The Economist: 'Recessions have become ultra-rare. That is storing up trouble.' Het onderzoek van het CPB over creatieve destructie. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering werd oorspronkelijk in maart 2025 gepubliceerd. In de financiële wereld praat iedereen erover: Donald Trumps dreiging en intimidatie richting bondgenoten zouden onderdeel zijn van een groots en riskant plan. Er circuleert namelijk een essay, geschreven door het nieuwe hoofd van de Council of Economic Advisers van Trump, dat in detail voor lijkt te schrijven wat Trumps grote strategie zou moeten worden. Maarten en Marike hebben het enorme document braaf doorgeploegd en ontdekten een ingrijpend en potentieel gevaarlijk stappenplan dat de positie van de dollar als reservemunt van de wereld op het spel zet en in het extreemste geval zelfs een financiële crisis zou kunnen ontketenen. Een strategie die berust op intimidatie en chantage van andere landen. Maar ook een inkijkje in hoe de mensen rondom Trump naar de verhoudingen in de wereld kijken. Een vraag over economie? Mail ons op: zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Deze aflevering heeft de eerste NVD Applied Demography Award gewonnen! Over de vergrijzing hoor je vooral doemverhalen. Maar kloppen die wel? Maarten en Marike richten zich op de cijfers en worden positief verrast. Nederland is, in vergelijking met andere Europese landen, opvallend goed voorbereid op de vergrijzingsgolf. De zeventigjarige van nu is cognitief vergelijkbaar met een 53-jarige van een kwart eeuw terug. En als meer mensen langer doorwerken, ziet de toekomst er heel snel een stuk beter uit. Een vraag over economie? Mail ons op: zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze redactie via podcast@nrc.nl. Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Oud ASML-topman Peter Wennink presenteerde vrijdag een rapport met adviezen en praktische ideeën over hoe Nederland zelfstandiger en relevanter kan worden. Wij vragen ons af: is dit een rapport voor de eeuwigheid, of verdwijnt het, zoals wel vaker, na alle ophef straks geruisloos in een la? Maarten vermoedt dat dit rapport nog wel even mee zal gaan. En dat komt door meer dan de inhoud alleen. In deze aflevering bespreken we wat er in staat, welke kritiek het kreeg (en of die terecht is) en onderzoeken we een aantal historische paralellen. Wanneer zijn rapporten succesvol en invloedrijk? En: kan de overheid wel richting geven, of moet je de noodzakelijke verandering overlaten aan de marktkrachten? Presentatie: Jeanne Geerken & Maarten Schinkel Redactie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Steeds vaker worden economen geraadpleegd om de toekomst te voorspellen, om vooruitzichten te bieden. Eigenlijk heeft Marike daar niks mee („het zien van het heden is al ingewikkeld genoeg!“), maar toch doet ze samen met Maarten vandaag een poging. Het wemelt namelijk van de prognoses, voorspellingen en ramingen voor volgend jaar. Hoe ga je daar mee om, en zijn ze wel zinvol? Eén ding is zeker: niet vaak was het zó onzeker. De internationale politieke economie is totaal onberekenbaar geworden. Er bestaat op dit moment zowel een stijging in de goudprijzen, als in de aandelenkoersen – iets wat is een halve eeuw niet voorkwam en tegenstrijdige ontwikkelingen suggereert: zowel ver- als wantrouwen. En over de obligatie- en aandelenmarkt valt meer interessants te zeggen. De staatsschulden blijven overal oplopen en de afgelopen vier jaar verdubbelde de Amerikaanse aandelenbeurs tot een waarde van 200 procent van het bbp. Wat voor toekomst kunnen we verwachten? Heb je een vraag over economie? Je kunt ons mailen: zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes: De grafiek van Robert Schillers Cycically Adjusted Price Earnings-ratio (CAPE) voor Amerikaanse aandelen. De aflevering over bubbels waar we in deze aflevering aan refereren heet ‘Is AI een zeepbel? En zo ja: wat als-ie knapt?’ Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Steeds vaker zien we hoe landen de economie inzetten als een wapen. Denk aan blokkades en heffingen of het creëren van afhankelijkheden. Vanuit die context kun je ook naar de escalatie rondom het Nederlandse chipbedrijf Nexperia kijken. Demissionair minister Karremans greep in om te voorkomen dat de Chinese eigenaar kennis en productie naar China zou verplaatsen. Toen China als reactie de export van chips afkneep, dreigde de Europese auto-industrie tot stilstand te komen. Vandaag proberen Maarten en Marike China te begrijpen, door naar de geschiedenis van het land te kijken. En ze willen weten: hoe kan Europa zich in de toekomst beter wapenen tegen geo-economische dreiging? Waar liggen onze kwetsbaarheden? Wanneer is het belangrijk een bedrijf te beschermen en een overname te voorkomen? En vooral: hoe kunnen overheden daar (op tijd) een economisch-rationele beslissing over nemen? Heb je een vraag voor ons? Mail ons op zosimpelishetniet@nrc.nl. Shownotes ⁠De nieuwe NRC-podcast die wij deze aflevering een 'shout-out' gaven heet ‘Wereldzaken’ en is vanaf nu via alle podcastakanalen te beluisten. ⁠We maakten eerder een aflevering over geo-economie. Die heet: 'Trumps handelsoorlog gaat helemaal niet over economie.' Het Chasing China-rapport over Chinese investeringen in kritieke sectoren. ⁠Het ESB-stuk van Olivier Kooi. Het CPB-rapport over onze economische verwevenheid met China via handel. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In onder andere Nederland en de VS is de werkloosheid laag en groeit de economie lekker door. Maar het consumentenvertrouwen blijft in beide landen opvallend laag. Hoe kan dat? Leven we in een vibe-cessie: iets wat geen recessie is, maar kennelijk wél zo voelt? Maarten en Marike bespreken wat je eigenlijk meet, wanneer je vertrouwen in de economie onderzoekt. Zorgt een slechte economie voor een afnemend vertrouwen, of gaat het andersom? Of zijn er juist hele andere redenen voor deze vertrouwensdaling te ontdekken? Hoe kijken mensen naar de economie? Spoiler: heel erg gekleurd. Onderzoek laat zien dat je leeftijd, geslacht, politieke voorkeuren en ervaringen je blik bepalen. Shownotes: De Conjunctuurklok van het CBS Heb je een vraag over economie? Je kunt ons mailen: zosimpelishetniet@nrc.nl. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Maarten vraagt zich af: wat is de vibe in de nieuwe Tweede Kamer? En valt daaruit op te maken welke richting Nederland op gaat? Sluiten ook wij ons meer af voor de rest van de wereld? Of juist niet? Marike telde de zetels op verschillende onderwerpen en ontdekte verrassende meerderheden. En hoe staat de nieuwe Tweede Kamer tegenover expats en eurobonds? Shownotes: De aflevering over de doorrekening, waar we in deze aflevering aan refereren, heet 'XL verkiezingsspecial: welke compromissen kunnen partijen sluiten?' Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Op dit moment zijn we getuige van een ontwikkeling die de geldwereld kan veranderen. Crypto komt namelijk in het gewone geldsysteem terecht, in de vorm van 'stablecoins': cryptomunten die evenveel waard zijn, en blijven, als een dollar. Hoe werken deze tokens, wat kun je ermee en gaan er binnenkort ook dollars in de Europese economie circuleren? Hoe helpen stablecoins Donald Trump bij zijn wens om de dollar dominant te houden – en de Centrale Bank buitenspel te plaatsen? In Europa beginnen beleidsmakers zich zorgen te maken. Verliezen we onze grip op het geld? Shownotes: Het artikel van Barry Eichengreen in The New York Times De aflevering waar we in deze aflevering aan refereerden heet 'Zit er dan toch een plan achter Trumps chaos?' Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De grootste Amerikaanse AI-bedrijven zijn samen bijna de helft van de totale omvang van de Amerikaanse economie waard. Bedrijven en investeerders gaan kennelijk uit van een gouden toekomst voor kunstmatige intelligentie. Hoe riskant is dat? Vandaag willen Maarten en Marike weten wat ons staat te gebeuren als deze AI-hype een zeepbel blijkt. Leidt AI automatisch tot innovatie? En profiteert iedereen daar dan ook van? Waarom spatten eerdere zeepbellen, zoals de dotcom-crash, uiteen? En zitten er ook vóórdelen aan een bubbel? Shownotes: Tickets voor NRC's Verkiezingsavond: nrc.nl/live Maartens artikel over bubbels Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Dit jaar is de doorrekening van het Centraal Planbureau nóg leuker en spannender dan normaal. Er doen namelijk weer meer partijen mee (hulde!), er staan opmerkelijke verrassingen in en door de hogere defensieuitgaven zijn politieke partijen gedwongen om te kiezen wat ze écht belangrijk vinden. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat hen opviel in het driehonderd pagina's tellende document, waarin de plannen en beloftes van deelnemende partijen met elkaar vergeleken worden. Blijkt uit deze gemeenschappelijke werkelijkheid ook een gemeenschappelijke waarheid? Hoe komen deze partijen uit de metingen? Wie lost de stikstofcrisis op en hoe doen partijen het op het gebied van zorg, wonen, onderwijs en infrastructuur? En zien wij al mogelijkheden voor een nieuw kabinet? Marike is optimistisch: "De verschillen zijn groot, maar ik zie de contouren van een compromis." Shownotes: Tickets voor NRC's Verkiezingsavond: nrc.nl/live In onze aflevering 'Welke (geld)problemen erft een volgend kabinet?' vat econoom Vinzenz Ziesemer de toekomstige uitdagingen samen. En natuurlijk de doorrekening! Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nu al loopt de (hyperactieve) Nederlandse economie tegen zijn grenzen aan. Bedrijven staan in de rij voor een aansluiting op het stroomnet. We hebben te weinig grond om op te bouwen. Er is krapte op de arbeidsmarkt. De natuur heeft het zwaar. En in de toekomst zal er nóg meer ruimte nodig zijn. Voor defensie bijvoorbeeld. En om klimaatvriendelijker en -bestendiger te worden. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat voor economie Nederland is, was én moet worden. Hoe is deze krapte op te lossen? Welke industrie past bij het Nederland van nu? Wie bepaalt dat, en kán dat eigenlijk van hogerhand bepaald worden? Klinkt allemaal misschien wat zwaar, maar geen zorgen: wij kunnen dit cheffen. Luister tot het einde voor Marike’s aanmoediging. We maakten eerder een aflevering over dit onderwerp, samen met Milo van Bokkum. Die aflevering heet 'Wat moet Nederland met zijn zware industrie?' Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trump is al maanden bezig de president van de Fed, de Amerikaanse centrale bank, onder druk te zetten om de rente fors te verlagen. En nu probeert hij ook om een van de bestuursleden, Lisa Cook, te ontslaan. Voorlopig mag ze blijven, bepaalde het Amerikaanse hooggerechtshof woensdag. Maar als het Trump uiteindelijk toch lukt, dan zou dit ontslag wel eens het einde van de onafhankelijkheid van de Amerikaanse centrale bank kunnen betekenen. In deze aflevering willen we weten hoe gevaarlijk het is wat Trump hier doet. Maar we beginnen bij het begin: wat doen centrale banken eigenlijk, en waarom is het zo belangrijk dat ze dat onafhankelijk doen? Wanneer gaan centrale banken hun mandaat te buiten? En zou het kunnen dat centrale banken zichzélf kwetsbaar hebben gemaakt voor politieke bemoeienis? Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Opeens was-ie daar weer, die aloude politieke splijtzwam: de hypotheekrenteaftrek. Vandaag bespreken Maarten en Marike wat er gebeurt als je dit belastingvoordeel weghaalt. Is het een quickfix voor de wooncrisis of de financiële ongelijkheid tussen huurders en kopers? Of bestaan er betere oplossingen? We beantwoorden een vraag van luisteraar Jos, een starter op de huizenmarkt. En we willen weten: hoe uniek is de Nederlandse bevoordeling van de huizenbezitter eigenlijk? Spoiler: extreem uniek. En dat is niet zonder risico’s. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Maatschappelijke onenigheid, problemen voor hardwerkende Nederlanders en ontevreden bedrijven: de troonrede klonk dit jaar somber. Je zou bijna vergeten dat onze economie er eigenlijk heel goed voor staat. Vandaag kijken Maarten en Marike door de politieke spin heen en bespreken de cijfers uit de Miljoenennota en de Macro Economische Verkenning. Zijn alle zorgen over het Nederlandse vestigingsklimaat terecht? En is de Nederlandse begrotingsdiscipline, die we elke Prinsjesdag zo eren, in deze tijd nog wel het beste streven? Fragmenten in deze aflevering: Koning Willem-Alexander leest de Troonrede Demissionair minister Vincent Karremans bij BNR Minister Eelco Heinen in de Tweede Kamer tijdens verantwoordingsdag 2025 (mei) Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Marike liet de karaoke achter in Japan en Maarten heeft het whisky drinken op een boot naar IJsland weer verruild voor de spreadsheets. We blikken terug op een wilde zomer. Hoe duwde Donald Trump de Indiase president Modi in de handen van Poetin en Xi Jinping (letterlijk)? Wat staat er eigenlijk in de nieuwste handelsdeal tussen de VS en de EU? Heeft Trump Europa hiermee op de knieën gekregen? En waarom reageren de financiële markten zo lauwtjes op Trumps aanval op de centrale bank? Een samoerai-theorie helpt ons verder. Tot slot kijken we vooruit: wat kunnen we verwachten van een Prinsjesdag in niemandsland? We refereren naar een aflevering van 27 maart 2025, over Stephen Miran. Die heet 'Zit er dan toch een plan achter Trumps Chaos?'. Presentatie: Marike Stellinga & Maarten Schinkel Redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Mixage: Audiochef Muziek: Rufus van Baardwijk Fotografie: Folkert Koelewijn Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de slotaflevering van deze driedelige zomerserie over technologie vertelt Timo Nijssen over de ongekend snelle opkomst van Temu, een spotgoedkope Chinese webwinkel die miljoenen pakketjes per dag naar Europa en de VS verscheept. Wat is het verdienmodel achter dat bedrijf? Hoe veranderen dit soort online-marktplaatsen de detailhandel? En wat zijn de gevolgen voor kopers en verkopers? Timo ziet hoe tech- en winkelbedrijven, in een strijd om onze aandacht, steeds meer naar elkaar toe groeien. Abonneer je hier op de Broncode nieuwsbrief: nrc.nl/nieuwsbrieven/broncode Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar onze ombudsman via ombudsman@nrc.nl. Een vraag of opmerking over deze podcast? Mail ons op: zosimpelishetniet@nrc.nl. Gast: Timo Nijssen Presentatie, redactie, productie & montage: Jeanne Geerken Montage, mixage & muziek: Bas van Win/Nozem Audio Artwork: Yannick Mortier Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.