Bureau Buitenland

Terwijl alle ogen gericht zijn op de verkiezingsresultaten in Israël, is op de Westelijke Jordaanoever de olijfoogst in volle gang. Palestijnse boeren worden daarbij belaagd door Joodse kolonisten en militairen. Om hen bij te staan met de oogst, reisde een groep rabbijnen uit Amerika, Canada en Nederland naar het gebied. Maar zelfs zij zijn niet veilig. We spreken met rabbijn in opleiding Lievnath Faber, vanuit een olijfgaard bij Nablus. (13:06): De vlucht van Bolsonaro De ene dag kun je president van Brazilië worden, de volgende dag vlucht je stiekem het land uit om politiek asiel aan te vragen in de VS. We hebben het over Flavio Bolsonaro, die is opgedoken in Florida, op de vlucht voor vervolging wegens witwassen en corruptie. Komt hiermee een einde aan het tijdperk Bolsonaro? Of gaat hij vanuit de VS stoken in de Braziliaanse politiek? We bespreken het met voormalig correspondent in Brazilië Marc Bessems. Presentatie: Sophie Derkzen

Gisteravond leek het er nog even op dat de kiezer met premier Netanyahu afrekende, maar vanochtend werd duidelijk dat zijn partij toch de grootste wordt. Bovendien lijkt zijn coalitie ook groter te worden dan die van zijn uitdager. Een historisch hoge opkomst laat een land zien dat diep verdeeld is, en de Arabische partijen die bijna zijn verdubbeld, spelen mogelijk een sleutelrol. Wie gaat straks regeren, en wat betekent dat voor een regio die al jaren in oorlog is? In Bureau Buitenland daarover conflictanalist Erwin van Veen van Instituut Clingendael en antropoloog Erella Grassiani vanuit Tel Aviv. Europese leiders bellen Poetin Het was al meer dan een jaar geleden dat het Kremlin opnam voor president Macron. Sinds die tijd zijn er geen directe gesprekken meer geweest met Poetin zelf, maar nu hebben Noorse en Finse leiders anderhalf uur met hem gesproken. Lukt het Europa om een voet tussen de deur te krijgen bij komende onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne? En waarom neemt Poetin nu ineens de telefoon weer op? Daarover Rusland-kenner Helga Salemon.

Voor het eerst sinds het trauma van 7 oktober gaat Israël naar de stembus. Premier Netanyahu vecht voor zijn politieke overleven in een verhitte verkiezingsstrijd tegen oud-generaal Gadi Eisenkot. Het grote machtsspel voltrekt zich in de schaduw: de Arabische partijen hebben de sleutel in handen tot een meerderheid, maar worden door beide kandidaten uitgesloten. Welke koers slaat het diep verdeelde Israël in? We vragen het correspondent Gilad Perez en NRC Midden-Oosten redacteur Derk Walters. (15:48) EU-grenswacht gaat de grens over Het is een lang gekoesterde wens van Europese politici. Vandaag lijkt dat ook écht werkelijkheid te worden. De Europese Commissie presenteert haar plannen om EU-grensagentschap Frontex nieuwe, vergaande bevoegdheden te geven, waardoor het buiten Europa's landsgrenzen kan opereren. Zo mag Frontex straks onder andere migranten in landen als Libië en Mauritanië deporteren naar hun land van herkomst. Critici wijzen op voorhand al op mogelijke schendingen van het EU-recht, en vrezen neokoloniale praktijken op het Afrikaanse continent. Hierover Lighthouse-Reports journalist Klaas van Dijken. Presentatie: Sophie Derkzen

Na twee jaar lange protesten in Servië begint het toch op een revolutie te lijken: de jongerenpartij heeft de Servische verkiezingen gewonnen. Het tijdperk Vučić lijkt daarmee tot zijn einde te komen en op de straten van Servië ontwaart zich een heus volksfeest. Maar gaat het de jongeren lukken hun verkiezingsbeloften in te lossen en zo de Servische politiek en maatschappij van corruptie te ontdoen? We bespreken het met Balkandeskundige Geert Luteijn en voormalig Balkan- en Ruslandcorrespondent David Jan Godfroid, woonachtig in Belgrado. (13:49) Oekraïne gaat een onzekere winter tegemoet Rusland voert de aanvallen op. Daarbij ligt ook de Zwarte Zee, cruciaal voor de Oekraïense graanexport, steeds meer onder vuur. Tegelijk neemt vanuit onder andere Amerikaanse en Chinese hoek de druk op Oekraïne toe om een vredesdeal met Rusland te sluiten, maar lijkt Oekraïne daarbij zelf weinig inspraak te krijgen. Hoe zwaar zal de komende winter worden? En wat zal dat betekenen voor de Oekraïners? We blikken vooruit met verslaggever Michiel Driebergen, die binnenkort weer naar Oekraïne reist. Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week werd alweer een vrachtschip op de Zwarte Zee aangevallen; het is de nieuwste in een reeks aanvallen voor de kust van Roemenië en Bulgarije. NAVO-lid Roemenië wijst hierbij naar Rusland. Komt een directe confrontatie met Rusland hierdoor weer wat dichterbij? Journalist Jelle Brandt Corstius en oud-marinier en militair expert Ben Bekkering bespreken de situatie. Presentatie: Sophie Derkzen

Het is een jaar geleden dat de Soedanese stad Al-Fasher in handen viel van de paramilitaire RSF-rebellen. Bij de inname werden op grote schaal burgers uitgemoord, de Verenigde Naties spreken van genocide. Amnesty International komt met nieuw onderzoek en vermoed dat nog altijd tienduizenden burgers vastzitten in detentiecentra. Hoe staat Al-Fasher er nu voor, en hoe is de situatie in de rest van Soedan? Bij ons is collega-redacteur Noëlle Habraken, die het conflict op de voet volgt en sprak met de hoofdonderzoeker van Amnesty. Brazilië kiest en Trump kijkt mee Komende zondag neemt de rechtse presidentskandidaat Flavio Bolsonaro het op tegen de zittende president Lula da Silva. En daar kijken niet alleen veel Brazilianen met spanning naar uit. Ook Donald Trump kijkt mee. Want voor hem is Brazilië de grote, ontbrekende schakel in zijn gedroomde heerschappij over het Westelijk Halfrond. Te gast is emeritus-hoogleraar en Brazilië-kenner Kees Koonings. Presentatie: Laila Frank

Zondag trekt Servië vervroegd naar de stembus. Na bijna twee jaar van grootschalige studentenprotesten staat de Servische premier Aleksandar Vučić voor de grootste politieke uitdaging in jaren. De door studenten gevormde Student List-partij hoopt de autocratische greep van Belgrado te doorbreken. Stevent Servië af op een Hongarije, waar het na jaren van autocratie lukte om de lang zittende premier van zijn troon te stoten? We vragen het journalist Max Smedes en Balkan deskundige Geert Luteijn. (12:24)Turkije claimt de Middellandse Zee Doormiddel van een nieuwe omstreden deal met Libië wil Turkije de sleutel over de Middellandse Zee in handen krijgen. Het is een langgekoesterde Turkse wens die nu uit lijkt te komen: de claim op een groot gebied dat rijk is aan aardgas en olie. Maar niet iedereen is even blij met de Turkse ambities. Met name de EU, Griekenland en Israël reageren fel en vrezen voor vergaande gevolgen. Daarover oud-viceadmiraal Ben Bekkering, verbonden aan Instituut Clingendael. Presentatie: Laila Frank

Premier Jetten kondigde deze week aan dat hij samen met zijn partner een kind krijgt via een draagmoeder. Niet in alle Europese landen is dit mogelijk. In Italië bijvoorbeeld, is het verboden een beroep te doen op een draagmoeder, ook als dat in een ander land gebeurt waar het wel is toegestaan. De regering Meloni vindt het een ‘universeel misdrijf’, en wie dit verbod negeert riskeert een hoge geldboete of zelfs gevangenisstraf. Correspondent Angelo van Schaik maakte een reportage over Alessandro en Andrea, twee mannen die samen al jaren een kind willen en toch een beroep deden op een draagmoeder. (12:47) In de Sahel vechten IS en Al-Qaida met elkaar Opnieuw tientallen slachtoffers in Mali wegens een grootschalige terreuraanval. Het onderstreept hoe instabiel de Sahel is, de regio in West-Afrika die is uitgegroeid tot de belangrijkste brandhaard van jihadistisch geweld. Vooral in Mali, Niger en Burkina Faso rukken terreurgroepen op, van Islamitische Staat tot aan Al-Qaida gelieerde bewegingen. Maar nu keren die groepen zich steeds vaker ook tegen elkaar. Wat betekent die strijd voor de veiligheid en stabiliteit in de regio, en wat is de dreiging hiervan voor ons, in Europa? Daarover West-Afrika-correspondent Eva Oude Elferink van NRC, en Saheldeskundige Mirjam de Bruijn. Presentatie: Nadia Moussaid.

Oekraïne zit bijna zonder Amerikaanse Patriotraketten, die ze gebruiken voor hun verdediging. Volgens president Zelensky vertraagd Washington leveringen van deze raketten en voelen ze zich hierdoor verraden. Ook bleven Amerikaanse waarschuwingen voor Russische raketaanvallen meerdere keren uit. Dit alles gebeurt juist op een moment dat Trump toenadering zoekt tot Rusland. Maakt dit Oekraïne kwetsbaar? En hoe reageren de Europese bondgenoten van Oekraïne? Daarover Bob Deen, directeur van Instituut Clingendael. (13:02) Toekomst Israëlische democratie Over precies een week gaat Israël naar de stembus. Daar is veel te doen over de koers van de Israëlische democratie. De nieuwe documentaire Awakening werpt een licht op activisten die zich al drieënhalfjaar inzetten voor het behoud van de rechtsstaat en de democratie. Antropoloog en Israëlkenner Erella Grassiani heeft deze documentaire voor ons bekeken, en blikt vooruit op de komende verkiezingen. Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de ogen gericht zijn op Frankrijk, is dat niet de enige plek waar mensen de afgelopen maanden de straat op zijn gegaan. Van Spanje en Italië tot Albanië: Europeanen zijn boos over het onderwijs, het gebrek aan woningen en kansen op de arbeidsmarkt in hun landen. In deze uitzending bespreken we de golf van protesten met hoogleraar politieke wetenschappen Catherine de Vries: wat hebben de demonstraties met elkaar gemeen? Met historicus en Frankrijkkenner Niek Pas bespreken we het laatste nieuws over de geweldsescalatie. En we staan uitgebreid stil bij de heviger wordende protesten in Albanië met schrijver en journalist Pieter van Os. Presentatie: Sophie Derkzen

Hij verbond zijn lot aan oorlog: in Iran, Libanon, Syrië en natuurlijk Gaza. Maar is het nu toch gedaan met de langstzittende premier van Israël, Benjamin Netanyahu? Bij de aanstaande verkiezingen heeft hij geduchte concurrentie; die van oud-generaal Gadi Eisenkot. Wat zou het vertrek van Netanyahu betekenen voor Israël, en de regio? antropoloog Erella Grassiani, journalist Derk Walters, en onze eigen Abdou Bouzerda leggen het uit. Presentatie: Bram Vermeulen

In aanloop naar de Amerikaanse midterms zijn alle ogen gericht op Texas. Volgens velen is die staat het symbool voor de landelijke strijd in de VS. Daar neemt Trumps favoriet Ken Paxton het op tegen de jonge Democraat James Talarico. Weten de Democraten de Lone Star State na bijna dertig jaar voor zich te winnen? Daarover journalist Jan Postma, die net terug is uit Texas. (12:20) West Bank: leven onder bezetting Wat betekent het om te leven onder een bezetting? In haar nieuwe boek Van de Zee en de Rivier vertelt journalist Eva Ludemann hoe geweld, onderdrukking en ontmenselijking het dagelijks leven van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever bepalen. Ze bracht er ruim zeven maanden door en zag dat sinds 7 oktober 2023 ook daar het leven ingrijpend is veranderd. Eva Ludemann is bij ons in de studio en vertelt over haar ontmoetingen en ervaringen op de West Bank. Presentatie: Laila Frank

Al weken gaan Franse scholieren de straat op, nu duiken ook de Gele Hesjes weer op. Zij kondigen via sociale media een grootschalig protest aan voor aankomende zaterdag, en de studenten sluiten zich ook aan. Wat hebben die twee groepen met elkaar gemeen? En wat zegt deze brede golf van protest over de Franse samenleving? Hierover correspondent Eva Rammeloo en historicus en Frankrijkkenner Niek Pas. (14:53): Cuba deel 2: nieuwe Amerikaanse prooi Sinds begin dit jaar blokkeren de VS alle olietoevoer naar Cuba om de socialistische regering te dwingen tot hervormingen. Donald Trump zinspeelt zelfs regelmatig op militair ingrijpen en regime-change. Cuba zou daarmee na Venezuela en Iran het derde doelwit worden van de Amerikaanse buitenlandse agressie. In de driedelige Frontlinie-serie 'Cuba, de prooi' reist journalist Bram Vermeulen over het eiland om de gevolgen te onderzoeken van de diepste crisis sinds de revolutie. Voor Bureau Buitenland hield hij een dagboek bij, samengesteld door collega Edwin Koopman. Presentatie: Laila Frank.

Volgens president Trump is er een bestand tussen Oekraïne en Rusland, om elkaars energiesectoren niet langer aan te vallen. Trump heeft hier zelf belang bij, want volgens hem zijn de dieselprijzen enorm gestegen - niet omdat de VS zelf Iran aanvielen - maar omdat Oekraïne de Russische olieraffinaderijen bestookt. Hoe pakt dit bestand uit op de grond? Daarover Oekraïne verslaggever Michiel Driebergen, die ook een reportage maakte. (13:30) Gaat Max Verstappen in Rwanda racen? Rwanda haalt de Formule 1 binnen, en daarmee komen coureurs als Max Verstappen straks door de groene heuvels van Oost-Afrika gescheurd. Het kleine land verzamelt het ene sportevenement na het andere en presenteert zich als modern en efficiënt, maar achter die façade schuilt een omstreden regime. Waarom gaat de sportwereld daarin mee, en wat levert het Rwanda op? Daarover MO-Magazine journalist en Afrika-kenner Elien Spillebeen. Presentatie: Laila Frank

Er staat veel op het spel in aanloop naar komende EU-top van donderdag. Het liefst wil Europa financieel op eigen benen staan. Vooral nu ternauwernood voorlopig een handelsoorlog met China is afgewend. En de relatie met de VS onzeker blijft. Maar nu ontploft de ruzie tussen de lidstaten over de meerjarenbegroting. Hoe fietst Europa zich door deze economische turbulentie? We vragen het econoom Mathijs Bouman. (12:08)Ethiopië op rand van oorlog De Ethiopische strijdkrachten hebben Adwa ingenomen. Die stad ligt op een cruciaal punt in de noordelijke regio Tigray, vlak bij de grens met Eritrea. De angst voor een bloederig conflict onder de bevolking groeit. Wat begin als een intern conflict lijkt daarmee uit te groeien tot een oorlog met buurland Eritrea. Daarover journalist Tom Claes en Mirjam van Reisen, hoogleraar internationale betrekkingen in Tilburg. Presentatie: Nadia Moussaid

De Houthi’s hebben afgelopen weekend meerdere aanvallen uitgevoerd op vliegvelden in Saoedi-Arabië, met zeker twaalf doden en honderden gewonden tot gevolg. De Saoedi’s reageerden al snel door Jemen te bombarderen en dreigen met een krachtig antwoord. Wat willen de Houthi’s nu met deze aanvallen bereiken? En hoe kwetsbaar blijkt Saoedi-Arabië, dat zich lange tijd profileerde als een veilige haven in een onrustige regio? Daarover arabist Leo Kwarten. (11:53) Kantelpunt voor de Amazone Het lijkt erop dat de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Brazilië winst oplevert voor Flavio Bolsonaro. En dat lijkt slecht nieuws voor het Amazone-regenwoud, dat nog altijd zucht onder illegale ontbossing, mijnbouw en klimaatverandering. Onder zittend president Lula wordt geprobeerd het gebied en z’n inheemse gemeenschappen te beschermen, maar wat betekent een Braziliaanse ruk naar rechts voor een toch al kwetsbare Amazone? Daarover geograaf en criminoloog Tim Boekhout van Solinge die zelf regelmatig in het gebied werkt om ontbossing te voorkomen. Presentatie: Nadia Moussaid

Gaat Brazilie toch voor een terugkeer van de Trump in de Tropen? De radicaal-rechtse presidentskandidaat Flavio Bolsonaro maakt grote kans over 2 weken zittend president Lula te verslaan. En net als zijn vader belooft hij zoveel mogelijk biefstukken te gaan produceren. Correspondent Nina Jurna en Sigrid Deters over de gevolgen voor de Amazone. Presentatie: Bram Vermeulen.

In Miami praten de Amerikaanse gezanten Witkoff en Kushner vandaag met Oekraïense onderhandelaars en Europese veiligheidsadviseurs over ‘nieuwe ideeën’ om zo de slepende oorlog te doorbreken. Washington wil een doorbraak vóór de tussentijdse verkiezingen en Oekraïne heeft hier baat bij voordat de strenge winter het land in zijn greep krijgt. Maar wil Moskou wel? Daarover Ruslandkenner Hubert Smeets en journalist van de VRT Jens Franssen. (10:04) Het leven in Iran onder dreiging De Amerikaanse President Trump is niet van plan om Iran aan te vallen vóór de verkiezingen volgende maand. Dat schrijft hij op Truth social. Eerder meldde Amerikaanse media juist dat het leger zich wel degelijk paraat maakt voor grootschalige aanvallen op Iran op korte termijn. Wat betekent die onzekerheid voor de mensen in Iran? En hoe ziet hun leven eruit op dit moment? Te gast zijn de Iraanse Nederlanders Matin Abassi en Katayoun Arian. Presentatie: Laila Frank

Kan Europa een handelsoorlog met China voorkomen? Die vraag hangt boven de markt als Europese handelcommissaris Maroš Šefčovič vandaag zijn Chinese ambtgenoot ontmoet in Peking. De EU verkeert in een enorme economische disbalans met China, en roept om een bescherming tegen de goedkope Chinese overproductie. Met name in de audio-industrie is de pijn groot. Duitsland en Frankrijk roepen in een gezamenlijke brief op om nú een Europese vuist te maken. Hoe krachtig is die, en laat China zich de les lezen? We vragen het EU-correspondent Rik Rutten en Joris Teer van EU Instituut voor Veiligheidsstudies. (16:39) Cuba: nieuwe Amerikaanse prooi Sinds begin dit jaar blokkeren de VS alle olietoevoer naar Cuba om de socialistische regering te dwingen tot hervormingen. Donald Trump zinspeelt zelfs regelmatig op militair ingrijpen en regime-change. Cuba zou daarmee na Venezuela en Iran het derde doelwit worden van de Amerikaanse buitenlandse agressie. In de driedelige Frontlinie-serie 'Cuba, de prooi' reist journalist Bram Vermeulen over het eiland om de gevolgen te onderzoeken van de diepste crisis sinds de revolutie. Voor Bureau Buitenland hield hij een dagboek bij, samengesteld door collega Edwin Koopman. Presentatie: Laila Frank.

Wat is na drie jaar de impact van 7 oktober, en alles wat daarop volgde, op de Israëlische samenleving. Hoe heeft deze terroristische aanval de samenleving veranderd en in hoeverre wordt Netanyahu hier nog op afgerekend bij de komende verkiezingen? Maar 7 oktober en de daaropvolgende genocide in Gaza hebben ook ingrijpende gevolgen voor de Palestijnse samenleving. Hoe werken die drie jaar later door? Hierover vanuit Israël religiewetenschapper en Israël-kenner Martine van den Berg, die ook onderzoek doet naar traumaverwerking, en de Palestijns-Nederlandse politicoloog Radi Suudi. Presentatie: Nadia Moussaid.

De afgelopen dagen zijn de Franse scholierenprotesten flink geëscaleerd, en ook vandaag zet Frankrijk zich schrap voor een dag vol protest. Ondertussen ruiken de politieke flanken hun kans en proberen zowel links als rechts de onvrede naar zich toe te trekken. Maar achter de rellen en blokkades schuilt een ander, veel groter probleem: een land dat steeds verder lijkt vast te lopen. Als dit protest opnieuw een symptoom is van een dieper verval, hoe krijgt Frankrijk zichzelf dan nog aan de praat? Daarover Frankrijkkenner Stefan de Vries. (12:55) Brexit in zijn achteruit? Tien jaar na het Brexitreferendum zet de Britse premier Andy Burnham de deur naar de Europese Unie op een kier. Hij wil alle opties onderzoeken, tot en met volledig lidmaatschap. Volgens peilingen lijkt een meerderheid van de Britten inmiddels voor open te staan hiervoor. Hoe realistisch is een Britse terugkeer? En wil Europa de Britten eigenlijk wel terug? Daarover Rem Korteweg, Brexit-expert verbonden aan het Clingendael instituut. Presentatie: Nadia Moussaid

Erdogan noemt Netanyahu een 'terrorist' en Netanyahu Erdogan een 'tiran'. Ook bij de VN maakten ze elkaar onlangs voor rotte vis uit. Maar blijft het bij een woordenstrijd tussen Israël en Turkije? In Syrië maar ook in de Hoorn van van Afrika komen ze gevaarlijk dicht in elkaars vaarwater. Met Midden-Oosten-kenner Fernande van Tets en geopolitiek kaartenmaker Thomas van Linge. Presentatie: Sophie Derkzen

De Spaanse wooncrisis heeft een kookpunt bereikt. Na massale protesten en een mislukte stemming voor een noodplan in het parlement, heeft premier Sánchez vanochtend vervroegde verkiezingen uitgeschreven. Sánchez waagt een ultieme gok: kan hij munt slaan uit de wooncrisis? En wat betekent dit voor Spanje? We vragen het journalist Sonja Pleumeekers en Spanjekenner Samuel Witteveen Gómez. (13:05) Tragisch lot van frontstad Olesjky Afgelopen weekend toonden dronebeelden hoe tientallen mensen, lopend met handkarren, wegvluchtten uit de Oekraïense stad Oleshky. Het door Rusland bezette stadje haalde vorige week het wereldnieuws vanwege de hongersnood die er heerst: de burgers zouden soep koken van gras en ook honden opeten vanwege de honger. Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen sprak inwoners uit de stad. Hij vertelt over de mensen die hij ontmoette. Presentatie: Sophie Derkzen

De Indiase Cockroach Janta Party’, ook wel bekend als de Kakkerlakken-beweging, gaat vandaag opnieuw de straat op. De invloedrijke Gen Z-beweging dwong afgelopen zomer de minister van Onderwijs tot aftreden. Nu eisen ze het vertrek van de hoogste verkiezingsbaas in het land. En dat zet de regering van premier Modi in het nauw. Daarover Aletta André, oud-correspondent India. (10:07) Politieke revanche Bolsonaro in Brazilië? Komende zondag zijn er in Brazilië presidentsverkiezingen. Die worden met argusogen gevolgd door president Trump. Als een van de laatste linkse bolwerken in Latijns-Amerika kan Brazilië een ruk maken naar rechts. En daarmee in handen vallen van familie Bolsonaro. Die heeft nauwe banden met het Witte Huis en leek even uitgespeeld na een mislukte couppoging. Te gast is journalist Hans Veltmeijer, schrijver van het boek De Tropische Trump. Presentatie: Nadia Moussaid

In Egypte is de volledige redactie van onderzoeksplatform Matsadaash gearresteerd. Het platform staat bekend om factchecks van uitspraken van de Egyptische overheid. En geldt met honderden duizenden volgers als een van de laatste onafhankelijke media in het land. Hoeveel ruimte is er nog voor de vrije pers in Egypte? We vragen het correspondent Ruth Vandewalle. (09:55) Spaans protestgolf tegen wooncrisis groeit Spaanse jongeren roepen om verandering en protesteren over heel Spanje tegen de wooncrisis in hun land. Wat begon als een protest tegen een enkele huisuitzetting, lijkt nu uit te groeien tot een grote jongerenbeweging. Morgen komt de Spaanse regering bijeen voor een spoedzitting, in de hoop rust in de tent te brengen. Te gast zijn VRT-correspondent Sven Tuytens en Spanjekenner Samuel Witteveen Goméz. Presentatie: Sophie Derkzen

Al dagen gaan Franse scholieren en docenten de straat op tegen lege lerarenkamers en scholen die uit elkaar vallen, en op verschillende plekken komt het tot botsingen met de politie. Ook verpleegkundigen, brandweer en ander overheidspersoneel leggen het werk neer, net nu de premier morgen een begroting presenteert die moet bezuinigen op een recordschuld. Hoe lang houdt de regering het vol als zowel de straat als het parlement zich tegen haar keert? In Bureau Buitenland: Frankrijk-correspondent Eva Rammeloo. (11:52) Vrouwelijke premier: Marokko lukt het wel Een historisch moment: voor het eerst in de geschiedenis krijgt Marokko een vrouwelijke premier en dat kan Nederland nog niet zeggen. Vorige week won Fatima Zahra El Mansouri de verkiezingen waarop de Marokkaanse koning haar als leider van de nieuwe regering koos. Wat betekent haar benoeming voor de positie van vrouwen in Marokko? En, zal het deze kersverse premier lukken iets te doen aan de grote sociaaleconomische problemen in het land? Daarover te gast Nadia Bouras, historicus aan de Universiteit Leiden. Presentatie: Nadia Moussaid

Na zeventig dagen acclimatiseren aan de macht, spreekt Andy Burnham vanmiddag voor het eerst zijn partij toe als partijleider en premier. Het wordt zijn belangrijkste speech tot nu. Gebrek aan visie heeft hij alvast niet. Burnham heeft grootse plannen, zo wil hij een universeel systeem optuigen voor de zorg. Maar daar is ook groot geld voor nodig, en dat brengt de vraag ter tafel: hoe realistisch is Burnhams nieuwe koers? Daarover VK-kenner en politicoloog aan de Radboud Universiteit, Casper Kirkels. (10:38) De frontlinie van AI-oorlogsvoering Volgend jaar al kan het zo zijn dat niet langer de mensen maar AI bepaalt wat er gebeurt op het slagveld. Dat zei de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de VN. En, zei hij: voordat het zover is, kunnen we maar beter vrede hebben. De oorlog in Oekraïne is een proeftuin voor razendsnelle technologische ontwikkeling. Oekraïne loopt voorop, maar is het ook een goed voorbeeld voor ons, in Europa, in Nederland? Te gast is Jessica Dorsey, universitair docent Internationaal recht aan de Universiteit Utrecht en expert op het gebied van AI in militaire context. Presentatie: Sophie Derkzen

Terwijl de macht in Venezuela grotendeels in handen blijft van de Verenigde-Staten, neemt de onrust onder de bevolking toe. Op meerdere plaatsen kwamen mensen de straten op tegen de regering vanwege de voortdurende stroomuitval. Ook eisten de demonstranten dat oppositieleider Maria Corina Machado terugkeert naar Venezuela en dat er nieuwe presidentsverkiezingen komen. Hoe gaat dit verder in Venezuela? Hierover collega en Latijns-Amerikakenner Edwin Koopman. (10:01) Hoe Rusland via Kirgistan sancties ontduikt Niet alleen via de enorme schaduwvloot probeert Rusland de westerse sancties te ontduiken. Het Centraal-Aziatische land Kirgistan speelt inmiddels een sleutelrol in de doorvoer van allerlei goederen naar Rusland die dan toch terechtkomen in de defensie-industrie. Deze 'Kirigistan route' loopt onder andere via cryptomunten, lokale banken, nepbedrijven en het Russische A7: een bedrijf dat is opgericht door een veroordeelde fraudeur, politicus en ondernemer. De Europese Unie probeert sinds kort Kirgistan harder aan te pakken om de ontduiking van sancties tegen te gaan. Maar gaat deze aanpak ook werken? Wij vragen het journalist Thijs Broekkamp, die Kirgistan goed kent. Presentatie: Nadia Moussaid.

Al veertien jaar probeert het Westen Rusland te straffen met steeds hardere sancties. Maar Russische bedrijven vinden nog steeds sluwe wegen om die blokkades te omzeilen. Hoe doen ze dat? We praten erover met sanctie-expert Yvo Amar en onderzoeksjournalist Karlijn Kuijpers. Presentatie: Bram Vermeulen

In Europa rinkelen de alarmbellen over een mogelijke Russische escalatie op Europese bodem. Het laatste waarschuwingssignaal komt uit Denemarken. Volgens de Deense inlichtingendienst groeit de kans op een beperkte Russische aanval op een lidstaat van de NAVO, en dat op korte termijn. Waar is het Kremlin op uit? We vragen het Ruslandkenner Hubert Smeets van platform Raam. (07:32) Extremisme in Israël De film Naza zorgt voor grote ophef in Israël. De makers worden bedreigd met het intrekken van hun nationaliteit, en kunnen uit gevaar voor eigen veiligheid niet meer in het land verblijven. Dat roept vragen op over de vrijheid van meningsuiting in Israël. Hoe groot is het extremisme én hoeveel ruimte is er om vrij te spreken? Te gast zijn artistiek leider Jaïr Stranders en schrijver Natascha van Weezel. Presentatie: Nadia Moussaid

In de VS lijken de aankomende tussentijdse verkiezingen de duurste ooit te zullen worden, met miljarden dollars aan campagne-budget. Vooral de Republikeinen hebben in de laatste weken een “money bomb” laten vallen, aldus Amerikaanse media. Bedrijven mogen in de VS ongelimiteerd doneren aan politieke partijen, én ze kunnen dat anoniem doen. Maar het verzet tegen deze zogenaamde Dark Money groeit, zag collega en Amerika-kenner Laila Frank in Montana. (10:58) Tigray onder hoogspanning De spanningen in de Ethiopische regio Tigray lopen opnieuw op. De Ethiopische regering en een alliantie van rebellengroepen beschuldigen elkaar van agressie, waardoor de vrees voor een nieuw conflict toeneemt. Het vredesakkoord tussen beide partijen lijkt op losse schroeven te staan, dat werd afgesloten na de oorlog die tussen 2020 en 2022 aan honderdduizenden mensen het leven kostte. Volgens hoogleraar internationale betrekkingen van de Universiteit Tilburg Mirjam van Reisen zijn de huidige spanningen onderdeel van een bredere regionale machtsstrijd. Presentatie: Sophie Derkzen.

Een jaar geleden gingen duizenden Marokkaanse jongeren de straat op tegen corruptie en eisten zij betere zorg en beter onderwijs. Vandaag kiest Marokko een nieuw parlement, maar volgens kiezersonderzoek gaat bijna niemand van de 18- tot 24-jarigen naar de stembus. Hoe komt het vertrouwen in de politiek onder die jongeren zo laag? En: hoe vertaalt de onvrede van een generatie zich als demonstreren niets oplevert en stemmen ook geen optie is? Daarover collega Noumidia Massaoudi, net terug uit Marokko, waar ze jongeren sprak in aanloop naar de verkiezingen. (10:59) De ‘deal’ rond Groenland De VS, Denemarken en Groenland hebben bij de VN in New York een gloednieuw akkoord getekend. De VS mag meer militaire bases op het Groenland vestigen, krijgt militair meer grip op het eiland en concurrerende grootmachten als China en Rusland worden buiten de deur gehouden. De Deense premier Frederiksen spreekt opgelucht van "een deal die eeuwig kan duren". Want begin dit jaar dreigde Trump nog met annexatie. Hebben de Denen en Groenlanders een goed akkoord gesloten of heeft Trump na alle dreigementen toch vooral zijn zin gekregen? Journalist Olaf Koens duidt alle geopolitieke haken en ogen. Presentatie: Sophie Derkzen

Vandaag ontmoet Donald Trump de Oekraïense president Zelensky bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, waar een staakt-het-vuren op het gebied van energie op tafel ligt. Trump wijst met de vinger naar Zelensky: Oekraïne zou volgens hem met aanvallen op Russische olieraffinaderijen de hoge benzineprijzen veroorzaken. Iets wat Trump heel slecht uitkomt met de aankomende tussentijdse verkiezingen. Zelensky wil zijn land intussen door de winter loodsen. Daarover Oost-Europa verslaggever Michiel Driebergen vanuit Kharkiv. (12:37) Zorgen om veiligheid Taiwan President Trump en Xi Jinping treffen elkaar donderdag in Washington. Het is de tweede topontmoeting van de wereldleiders dit jaar, die in Taiwan voor de nodige onrust zorgt. Trump legde het eiland al eerder op tafel als wisselgeld bij het sluiten van deals. Bronnen melden dat Xi hem ook vandaag onder druk zal zetten om wapenleveranties aan Taiwan te stoppen. Hoever is de Amerikaanse president donderdag bereid te gaan? Daarover Casper Wits, sinoloog verbonden aan de Universiteit van Leiden.

De Amerikaanse regering bereidt nieuwe sancties voor tegen het gehele Internationaal Strafhof en zal die binnenkort opleggen. Terwijl de druk vanuit Washington steeds verder lijkt te worden opgevoerd om het hof af te breken, blijft het vanuit Europa opvallend stil. Wat kunnen gastland Nederland en de andere lidstaten doen om het hof te beschermen? Daarover Alette Smeulers, Hoogleraar Internationale Misdrijven aan de Rijksuniversiteit Groningen. (08:54) Eindspel bondskanselier Merz Opnieuw lijdt de CDU van bondskanselier Merz een historische nederlaag bij de Duitse deelstaatverkiezingen. De grote winnaars zijn de uiterst rechtse AFD en de uiterst linkse Linke. Daarmee lijkt er een nieuwe politieke realiteit te ontstaan in Duitsland, wat vergaande gevolgen kan hebben voor de positie van Merz. Wat wordt zijn eindspel? We vragen het Volkskrant-correspondent Peter Giesen en Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut. Presentatie: Sophie Derkzen.

Deze week brengt de Chinese president Xi voor het eerst in jaren een staatsbezoek aan de VS. Op de agenda: AI. Trump riep dit weekend dat ie met volle kracht vooruit wil, met de ontwikkeling van AI, om van China te winnen. Wij vragen ons af: wat stelt Xi daar tegenover, straks in Washington? Aan de Bureau Buitenlandtafel: Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven én Stanford. En Paul Verhagen, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de botsing tussen geopolitiek en technologie schreef hij onlangs het boek Tech-tonic shift. Presentatie: Sophie Derkzen

Deze week blokkeerden Franse vissers urenlang havens en een olieterminal in Zuid-Frankrijk, uit protest tegen de hoge brandstofprijzen. Vandaag houdt president Macron een spoedberaad in het Élysée over de nijpende geopolitieke situatie. Intussen staan het uiterst rechtse Rassemblement National en het uiterst linkse La France insoumise klaar in de coulissen. Daarover journalist en Frankrijk-kenner Stefan de Vries. (11:45) De dappere leraren van Soedan Terwijl in Soedan de oorlog tussen de RSF-rebellen en het Soedanese regeringsleger al ruim drie jaar voortduurt, spreken hulporganisaties van een van de langste en ernstigste schoolsluitingen ter wereld. Meer dan 8 miljoen kinderen, bijna de helft van alle kinderen in het land, kunnen nog altijd niet naar school. Toch vinden Soedanezen manieren om kinderen les te blijven geven. Hoe pakken ze dat aan? Collega-redacteur Noëlle Habraken sprak met Soedanese leraren en zocht het uit. Presentatie: Chris Kijne.

Voor het eerst sinds de Russische invasie in Oekraïne houdt Rusland verkiezingen voor de Doema, het Russische lagerhuis. De verkiezingen komen op een pijnlijk moment voor Rusland nu Oekraïne erin slaagt de Russische economie diep te raken. Ondertussen staat de uitslag al vast. Waarom hecht het Kremlin dan toch zoveel waarde aan parlementaire verkiezingen? Hierover Ruslandkenner Eva Cukier. Turkse lhbti'ers strijden voor hun rechten In Turkije is een grootschalige arrestatiegolf gaande. Mikpunt is de lhbti-gemeenschap. Prominente activisten worden opgepakt en zonder pardon in de gevangenis gezet. De Turkse regering wil daarmee het traditionele Turkse gezin beschermen. Wat betekent dit voor de lhbti'ers, en hoe gaan zij hiermee om? Te gast is collega en Turkijekenner Cevahir Varan, die contact opnam met een uitgesproken Turkse lhbti-activist. Presentatie: Sophie Derkzen.

"Het was de beste tijd, het was de slechtste tijd.” Met dat citaat van Charles Dickens opende voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vandaag haar jaarlijkse State of the Union-toespraak in Straatsburg. Na een zomer vol bosbranden, berichten over Russische sabotageacties en een rel over de migranten die de Spaanse Exclave Ceuta binnenkwamen, zijn de uitdagingen voor de EU gigantisch. Is ze ertegen opgewassen? Daarover Louise van Schaik, hoofd EU en geopolitiek bij Instituut Clingendael en Europa-correspondent Tijn Sadée. (14:13) Gedichten uit Gaza Genocide, vernietiging, haat en ontmenselijking. Achter al het vreselijke nieuws uit Gaza zitten mensen, met gevoelens en dromen. De jonge Palestijnse schrijfster Shrouq Doghmosh verwoordt die in haar bundel Niemand op de begraafplaats, die deze week in Nederland uitkwam. Collega Edwin Koopman sprak met de vertaalster van de bundel, Djûke Poppinga. Presentatie: Nadia Moussaid.

De regeringsleiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland komen vandaag bij elkaar om plannen te bespreken hoe te breken met het Verenigd Koninkrijk. Daarmee is de onafhankelijkheidsdiscussie weer in full swing. Hoe kansrijk is deze nieuwe poging om zelfstandigheid te bereiken? En in hoeverre heeft premier Andy Burnham dit vuurtje zelf aangewakkerd? Daarover correspondent Anne Saenen vanuit Londen. (07:16) Dreigende blokkade Rode Zee De Houthi's namen de westkust van Jemen in en kondigden een blokkade af tegen Saoedische scheepvaart bij Bab el-Mandeb, de nauwe doorgang door de Rode Zee, waar een groot deel van de wereldhandel doorheen vervoerd wordt. Maar niet alleen de Houthi’s zorgen voor dreiging: er is ook een opvallende opleving van piraterij die de doorgang naar de Rode Zee in gevaar brengt. Toeval, of hangt dit samen? Hierover arabist Leo Kwarten en Mirjam van Reisen, expert op het gebied van de Hoorn van Afrika. Presentatie: Sophie Derkzen

Onrust bóven en ónder water: wat betekent de verovering van de toegangspoort tot de Rode Zee door de aan Iran gelieerde Houthi’s voor ons? We bespreken het met schrijver en journalist Dirk Wanrooij. (10:09) Wie beheerst onze zeekabels? En wat deden Russische onderzeeërs bij de datakabels op de bodem van de Barentszee bij Noorwegen? Bert Hubert en Barbara Kathmann schuiven aan bij de Bureau-Buitenlandtafel over de kabeloorlog diep in de oceaan. Presentatie: Bram Vermeulen

Vandaag is het 25 jaar geleden dat terroristen met gekaapte vliegtuigen de torens binnenvlogen van het World Trade Center in New York. Kort erna riep de Amerikaanse president George W. Bush de “War on Terror” uit. Iets dat volgens de Amerikaanse Brown Universiteit direct het leven kostte aan meer 940.000 mensen, en indirect nog veel meer. Wat is de erfenis van 9/11 in het Midden-Oosten? En hoe werkt de War on Terror nog door? Daarover historicus Peyman Jafari en Midden-Oostenkenner Kawa Hassan. Presentatie: Nadia Moussaid.

Dit weekend is India gastland van de BRICS-top, waar een opvallende gast aanwezig is: Xi Jinping. Voor het eerst sinds jaren reist de Chinese president met een delegatie van 400 man af naar New Delhi. India en China staan al langer op gespannen voet, maar kan dus een verandering in komen. Het past allemaal in het rijtje van de vele bezoekjes die China de afgelopen tijd maakt, in aanloop naar de grote ontmoeting met de Amerikaanse president Trump later deze maand. Wat zit er achter de Chinese reislust? We vragen het Haroon Sheikh, filosoof en hoogleraar aan de VU. (10:04) Van wie is Groenland? De afgelopen jaren domineerde Groenland, een eiland van slechts 56.000 inwoners, de media als toneel van een geopolitiek machtsspel. Maar over de mensen die er wonen en wat zíj zelf willen, horen we opvallend weinig. De Deens-Nederlandse filosofe Stine Jensen duikt in haar boek We moeten het over Groenland hebben in de geschiedenis, cultuur en identiteit van de Groenlanders en stelt de vraag: welke toekomst willen ze voor zichzelf? Presentatie: Sophie Derkzen

In de VS wil Donald Trump het recht om per post te stemmen beperken. De afzonderlijke staten verzetten zich fel en vechten dit aan tot bij het Amerikaanse Hooggerechtshof, dat zich vandaag over de kwestie buigt. De tussentijdse verkiezingen komen eraan en terwijl de eerste staten hun stembiljetten al hebben verstuurd, heerst er grote verwarring onder de kiezers. Mogen ze nu wel of niet per post stemmen? Laila Frank is in Florida en vertelt over de impact die deze juridische strijd heeft op kiezers in de VS. (09:25) Russische beïnvloeding Zweedse verkiezingen Zweden gaat dit weekend naar de stembus, en de extreemrechtse Zwedendemocraten staan er goed voor. Maar binnen de partij zijn opnieuw banden met Rusland aan het licht gekomen. De Zweedse partijleider van de Sociaaldemocraten waarschuwde dat de partij wordt geïnfiltreerd door pro-Poetin-krachten. Hoe beïnvloedt dit nieuws de campagne die volop gaande is? En hoeveel zorgen moeten we ons in de rest van Europa eigenlijk maken over beïnvloeding van buitenaf? Er staan nogal wat verkiezingen op stapel. Hierover correspondent Tjade Michels en Jelle Postma, directeur van Justice for Prosperity. Presentatie: Sophie Derkzen.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou van tevoren een expliciete waarschuwing hebben gekregen dat 7 oktober ophanden was. Dat stellen Israëlische journalisten in een nieuw boek. President Mohammed bin Zayed van de Verenigde Arabische Emiraten zou Netanyahu in een telefoongesprek hebben verteld dat Hamas-leider Yahya Sinwar een grote operatie tegen Israël beraamde, met niet te overziene gevolgen voor de regio. Waarom waarschuwden juist de Emiraten, en wat betekent dit bericht voor de aankomende Israëlische verkiezingen? Daarover NRC-journalist Derk Walters en arabist Leo Kwarten. (13:39) Spoor van in Syrië verdwenen journalist Onder het Assad-regime verdwenen in Syrië tienduizenden mensen. Een van hen is de Amerikaanse journalist Austin Tice, die sinds 2012 spoorloos is. De FBI doet nog altijd onderzoek naar zijn lot. Maar niet alleen de Amerikaanse autoriteiten zoeken naar antwoorden. Arabist en journalist Rena Netjes achterhaalde dankzij haar unieke Syrische contacten waar Tice mogelijk na zijn ontvoering werd vastgehouden. Collega Abdou Bouzerda sprak met Netjes over haar onderzoek. Presentatie: Sophie Derkzen.

Duitsland maakt ruk naar uiterst rechts (00:41) De AFD heeft een historische verkiezingsoverwinning geboekt in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De Oostelijke tak van de partij, die door veiligheidsdiensten als extreemrechts wordt aangemerkt, kan de eerste extreemrechtse partij worden die gaat regeren sinds de tweede wereldoorlog. Wat gaat dat betekenen voor Duitsland? En voor Europa, waar met argusogen wordt gekeken naar de nieuwe wind die door Duitsland waait. We bespreken het met VRT-verslaggever Jeroen Reygaert, Lynn Stroo van het Duitsland Instituut en collega-presentator Sophie Derkzen. Presentator: Nadia Moussaid